به مثابه آفتاب پس هر نفسى را دو چراغست يكى از اندرون و يكى از بيرون چراغ اندرون عقلست و چراغ بيرون استاد داناست . اما به نزديك يك طايفه اول نفس و عقل يك جوهر است اما يك جوهر را باضافات و اعتبارات باسامى مختلف ذكر كرده‌اند . فصل در بيان كمال انسان بدانكه روح نفسانى كه در دماغ انسانست زجاجه فيض نفس فلك قمر مىشود و فيض نفس فلك قمر زجاجه فيض نفس فلك عطارد مىگردد و فيض نفس فلك عطارد زجاجه فيض نفس فلك زهره مىشود و فيض نفس فلك زهره زجاجه فيض نفس فلك شمس مىگردد و فيض نفس فلك شمس زجاجه فيض نفس فلك مريخ مىگردد و فيض نفس فلك مريخ زجاجه فيض نفس فلك مشترى مىگردد و فيض نفس فلك مشترى زجاجه فيض نفس فلك زحل مىگردد و فيض نفس فلك زحل زجاجهء فيض نفس فلك ثابتات مىشود و فيض نفس فلك ثابتات زجاجه فيض نفس فلك الافلاك مىشود و فيض نفس فلك الافلاك زجاجه فيض نور بارىتعالى و تقدس مىگردد و اين برياضات و مجاهدات بتدريج پيدا مىآيد و هر كه به اين مقام رسيد هر چه به همه عالم بدانند وى تنها بداند و او چيزها داند كه همه عالم ندانند زيرا كه جمله اهل عالم نسبت با وى اجزااند و او كلست و آنچه اجزا را باشد كل را باشد و آنچه كل را باشد هر جزوى را نباشد . باب بدانكه هر كه به اين مقام رسيد اگر به اين كمال علم و خاصيات نفس او را تجرد و انقطاع و طهارت و نزاهت باشد يا حكيم يا ولى يا نبى اما در گمنامى و خمول نكوشد و دعوت خلق هم نكند و دربند آزار مردم نباشد حكيمى از حكماء بزرگ باشد . و اگر با اين كمال و خاصيات نفس او را انقطاع و طهارت و نزاهت